Terselme günleri: vadinin dağdan soğuk olduğu durum

Açık ve rüzgârsız bir gecede yeryüzü ısısını gökyüzüne verir ve hızla soğur. Yere temas eden hava da soğur; soğuk hava ağır olduğu için alçak alanlarda birikir.

Bu birikim, vadilerde ve düzlüklerde bir soğuk hava gölü oluşturur. Üstündeki hava ise görece ılık kalır ve normal sıralama tersine döner.

Kar örtüsü bu etkiyi güçlendirir. Kar, ısıyı çok etkili biçimde geri yayar ve üzerindeki havayı hızla soğutur; bu yüzden terselme kışın ve karlı zeminde en belirgindir.

Erciyes, İç Anadolu düzlüklerinden keskin biçimde yükselen bir volkanik konidir. Bu topografya terselme için elverişlidir: çevredeki düzlükler soğuk hava gölünü tutar, dağ ise onun üzerinde kalır.

Böyle bir günde Kayseri sisle kaplı ve soğuk olabilirken, kayak alanının üst kotları bulutun üzerinde, parlak güneşte olur. Aradaki fark on dereceyi aşabilir.

Aşağıdan bakan biri bu tabloyu göremez: gördüğü şey gri, kapalı bir gökyüzüdür. Bu yüzden terselme günlerinde çok sayıda kişi, sezonun en iyi günlerinden birini kaçırır.

En doğrudan gösterge, iki farklı kot için verilen sıcaklık tahminlerini karşılaştırmaktır. Zirve tahmini tabandan yüksekse terselme söz konusudur.

Bu sitedeki pano zirve ve taban için ayrı ayrı sıcaklık gösterir; iki sayıyı yan yana görmek terselmeyi tespit etmenin en hızlı yoludur.

İkinci gösterge canlı kameradır. Kameranın bulut tabanının üstünde mi altında mı olduğunu görmek, aşağıdan asla anlaşılamayacak bir bilgiyi verir.

Terselme günleri genellikle çok iyi kayak günleridir. Üst kotlarda güneş açıktır, görüş mükemmeldir ve sıcaklık beklenenden ılıktır.

Ayrıca bu günlerde merkez görece boş olur, çünkü çok sayıda kişi aşağıdaki havaya bakıp vazgeçer. Boş pistlerle güneşli bir günü birleştirmek nadiren bu kadar kolaydır.

Tek dikkat edilecek nokta, aşağı inerken sise ve soğuğa geri girmektir. Gün sonunda taban kotunda hava belirgin şekilde soğuk olacaktır; katmanları buna göre yanınızda tutun.

Gün ısındıkça zemin de ısınır ve soğuk hava gölü karışmaya başlar. Terselme genellikle öğleye doğru zayıflar ya da tamamen çözülür.

Ancak kış ortasında, güneşin zayıf olduğu ve günlerin kısa olduğu dönemde terselme gün boyu sürebilir. Böyle günlerde vadi hiç açılmaz.

Rüzgâr da terselmeyi bozar: hava karışınca soğuk hava gölü dağılır. Rüzgârlı bir gecenin ardından terselme beklenmez.

Soğuk hava gölünün içinde nem birikir ve sis oluşur. Bu, vadi ve alçak kotlarda görüşün çok düşük olması demektir; yola çıkarken bu hesaba katılmalıdır.

Yol koşulları da etkilenir. Sisli ve donmuş bir vadi yolu, dağdaki güneşli havadan bağımsız olarak dikkatli sürüş gerektirir.

Bu yüzden terselme günlerinde erken çıkmak iki kez işe yarar: hem sis dağılmadan yola çıkmış olursunuz hem üst kottaki güneşli sabahı yakalarsınız.