Gece ne olduğu, sabah nasıl kayacağınızı belirler
Sabah pistin nasıl olacağı, dün geceki sıcaklıkta gizli. İki sayıya bakmak yeterli.
· 3 dk okuma süresi
Kar ve hava
Erciyes Canlı Yayın Kurulu · · Güncellendi · 3 dk okuma süresi
Kar örtüsünün nasıl dağıldığını belirleyen tek şey ne kadar yağdığı değildir. Rüzgâr, düşen karı yeniden dağıtır: bazı yüzeylerden alır, bazılarında biriktirir ve sonuçta aynı kotta bile çok farklı koşullar üretir.
Erciyes'te bu etki belirgindir çünkü üst kotların büyük bölümü ağaç sınırının üzerinde, tamamen açık arazidedir. Bu yazıda rüzgârın karı nasıl işlediğini ve bunun gün içinde ne anlama geldiğini ele alıyoruz.
Kuru ve hafif kar, rüzgâr için kolay taşınan bir malzemedir. Belirli bir hızın üzerinde rüzgâr, yüzeydeki taneleri kaldırır ve rüzgâr yönünde taşır. Bu, yağış olmadan da yüzeyin değişmesi anlamına gelir.
Erciyes'in kuru karı bu taşınmaya özellikle elverişlidir. Nemli ve ağır kar yüzeye daha çok tutunurken, hafif kar aynı rüzgâr hızında çok daha kolay hareket eder.
Sonuç, dağın rüzgâra dönük yüzlerinin süpürülmesi ve rüzgâr altında kalan yüzlerinde birikim oluşmasıdır. Bu iki bölge aynı kotta olsa bile tamamen farklı kayak koşulları sunar.
Rüzgâra dönük sırtlarda ve açık düzlüklerde kar sürekli alınır. Geriye kalan yüzey sıkışmış, sert ve bazen buzludur; taneler arasındaki hava boşluğu azaldığı için örtü ince görünür ama serttir.
Bu yüzeylerde kenar tutuşu iyi bilenmiş bir ekipman ister. Kenarı körelmiş bir kayak, sert rüzgâr yüzeyinde kaymaya başlar ve kontrol azalır.
Ayrıca bu bölgelerde örtü gerçekten ince olabilir. Sezon başında ve sonunda, rüzgârın süpürdüğü sırtlarda altındaki zemin karla yeterince kaplanmamış olabilir.
Rüzgârın hız kaybettiği yerlerde taşıdığı kar birikir: rüzgâr altında kalan yamaçlar, çukurlar ve engellerin arkası. Bu bölgelerde örtü çevresinden belirgin şekilde kalın olur.
Kayak açısından bu bölgeler çekicidir; yumuşak ve derin kar buralarda bulunur. Ancak birikim aynı zamanda düzensizdir: birkaç metre arayla örtü kalınlığı büyük ölçüde değişebilir.
Bu düzensizlik, düz ışıkta özellikle risklidir. Yumuşak birikimden sert süpürülmüş yüzeye geçiş ani olur ve görüş kötüyken bu geçiş önceden fark edilmez.
Rüzgârın en sinsi etkisi görüş üzerindedir. Yerden kalkan kar, gökten yağan kar kadar etkili biçimde görüşü keser; bu yüzden yağış olmayan, hatta güneşli bir günde bile üst kotta görüş çok düşük olabilir.
Bu duruma "yerden kar sürüklenmesi" denir ve tahminlerde ayrı bir satır olarak görünmez. En iyi göstergesi rüzgâr hızı ile yüzeydeki karın kuruluğudur.
Erciyes'te ağaç sınırının üzerindeki geniş açıklıklar bu etkiyi büyütür. Böyle bir günde kot düşürmek, alt kotlarda referans noktalarının bulunduğu pistlere inmek en makul karardır.
Rüzgârlı bir gün otomatik olarak kötü bir gün değildir; doğru bölgeyi seçmek gerekir. Rüzgâr altında kalan yamaçlarda hem kar daha iyi hem rüzgâr etkisi daha azdır.
Tesis tarafında da uyarlama vardır. Kapalı kabinli gondollar açık telesiyejlerden daha dayanıklıdır; Erciyes'te Lifos ve Tekir Gondol bu tiptedir ve rüzgârlı günlerde çalışmaya devam etme olasılıkları daha yüksektir.
Hangi hatların çalıştığı yalnızca resmî kaynakta yayımlanır. Rüzgârlı bir güne çıkmadan önce bu kontrolü yapmak, boşa yola çıkmayı önler.
Kuvvetli rüzgârlı bir günün ertesi sabahı, yüzeyin en düzensiz olduğu zamandır. Süpürülen ve biriken bölgeler arasındaki fark en keskin hâlindedir.
Buna karşılık pist düzenleme ekipleri gece bu farkın büyük bölümünü giderir. Düzenlenmiş pistlerde ertesi sabah genellikle sorun yaşanmaz; fark pist dışında ve düzenlenmeyen kenarlarda kalır.
Bu yüzden rüzgârlı bir günün ertesinde pist içinde kalmak, her zamankinden daha mantıklıdır.
Rüzgâr karı taşır: rüzgâra dönük yüzeylerden alır, rüzgâr altında kalan yamaçlarda biriktirir. Aynı kotta iki yamaç arasında belirgin kalınlık farkı oluşabilir.
Rüzgâr yerden kar kaldırır ve bu sürüklenen kar, gökten yağan kar kadar etkili biçimde görüşü keser. Kuru kar bu etkiyi büyütür.
Rüzgâr altında kalan yamaçlarda hem kar daha iyi hem rüzgâr etkisi daha azdır. Görüş de düşükse kot düşürmek ve referans noktası bulunan alt pistlere inmek gerekir.
Sabah pistin nasıl olacağı, dün geceki sıcaklıkta gizli. İki sayıya bakmak yeterli.
· 3 dk okuma süresi
Aynı dağda aynı anda hem sisli hem güneşli olabilirsiniz. Belirleyen şey bulutun hangi kotta durduğudur.
· 3 dk okuma süresi
Baharda aynı pist sabah sekizde ve öğlen birde iki farklı pisttir. Fark, saatte gizli.
· 3 dk okuma süresi
Yazıda cevabını bulamadığınız bir şey varsa yazın ya da arayın.