Gece ne olduğu, sabah nasıl kayacağınızı belirler
Sabah pistin nasıl olacağı, dün geceki sıcaklıkta gizli. İki sayıya bakmak yeterli.
· 3 dk okuma süresi
Kar ve hava
Erciyes Canlı Yayın Kurulu · · Güncellendi · 3 dk okuma süresi
Kayak tatili planlayan herkesin baktığı ilk sayı kar kalınlığıdır. Ne var ki bu sayı, göründüğü kadar tek anlamlı değildir. Aynı gün, aynı dağ için üç farklı kaynak üç farklı rakam verebilir ve üçü de yanlış olmayabilir.
Erciyes bu belirsizliğin özellikle belirgin olduğu bir merkez, çünkü kayak yapılabilen alan 2.088 metreden 3.346 metreye uzanıyor. Bu yazıda kar kalınlığı rakamının hangi bileşenlerden oluştuğunu ve bir sayıya bakarken hangi soruları sormanız gerektiğini ele alıyoruz.
Erciyes'te taban ile zirve arasında 1.258 metre düşey fark var. Bu, kar örtüsü açısından iki ayrı dağ demek. Aralık başında zirvede 60 santimetre örtü varken taban kapılarında yer yer toprak görünebilir; nisan sonunda ise durum daha da keskinleşir, üst kotlarda kayak sürerken alt kotlarda sezon çoktan bitmiş olur.
Bu yüzden tek bir "Erciyes kar kalınlığı" rakamı yayımlamak yanıltıcıdır. Bir kaynak size tek sayı veriyorsa, o sayının hangi kota ait olduğunu sormalısınız. Yanıt yoksa, sayı büyük ihtimalle en elverişli noktadan alınmıştır.
Pratik kural: gideceğiniz kotun rakamına bakın. Gününüzü Hisarcık'ın üst hatlarında geçirecekseniz zirve değeri, öğrenme alanında geçirecekseniz taban değeri sizin için anlamlı olandır.
Kar kalınlığı iki tamamen farklı yolla üretilir. Birincisi doğrudan ölçümdür: pist üzerine yerleştirilen bir çubuk ya da sensör, o noktadaki örtüyü santimetre cinsinden verir. İkincisi model tahminidir: bir hava tahmin modeli, o koordinata düşen yağışı, sıcaklığı, rüzgârı ve erimeyi hesaplayarak bir örtü kalınlığı üretir.
İkisi de değerli ama farklı şeyler söyler. Ölçüm, o tek noktada gerçekte ne olduğunu bilir; model, dağın genelindeki eğilimi bilir. Bir pistin düzenlenmiş, karı toplanmış yüzeyi modelin tahmininden belirgin biçimde kalın olabilir. Tersine, rüzgârın süpürdüğü bir sırtta gerçek örtü modelin dediğinden çok daha ince olabilir.
Bu sitedeki rakamlar model tahminidir ve her yerde böyle etiketlenir. Pistteki kesin kalınlık için kayak merkezinin resmî bildirimi esastır.
Kar kalınlığı hızlı değişen bir büyüklüktür. Kuvvetli bir yağış gecesi örtüyü bir gecede yirmi santimetre artırabilir; ılık ve güneşli üç gün ise özellikle güney yamaçlarda benzer bir miktarı geri alabilir.
Dolayısıyla tarihsiz bir kar rakamı işe yaramaz. Bir sayfa size kalınlık veriyor ama o verinin ne zaman güncellendiğini söylemiyorsa, o sayının sezon başından kalma olma ihtimali gerçektir. Yayımlanan her koşul verisinin yanında bir zaman damgası aramayı alışkanlık hâline getirin.
Gidiş kararını tek bir sayıya bağlamak yerine üç veriyi birlikte okumak daha sağlıklıdır: mevcut örtü tahmini, son yedi günün yağış toplamı ve önümüzdeki günlerin sıcaklık eğilimi. Örtü orta düzeydeyken taze yağış bekleniyorsa koşullar hızla iyileşir; kalın bir örtü varken uzun bir ılık dönem geliyorsa tersi geçerlidir.
Kar tipi de kalınlık kadar önemlidir. Erciyes'in İç Anadolu ikliminde kar genellikle kuru ve hafiftir; bu, aynı santimetre değerinin daha nemli iklimlerdeki karşılığından farklı bir kayak deneyimi verdiği anlamına gelir. Sıcaklık sıfırın belirgin altındaysa örtü toz karakterini korur.
Son olarak, kalınlık pistlerin açık olduğu anlamına gelmez. Rüzgâr, görüş ve bakım çalışmaları yeterli kar varken bile hatları kapatabilir. Yola çıkmadan önce resmî tesis durumuna bakmak, bu kararın tek güvenilir yoludur.
Düzenlenmiş pistlerde genel olarak 30-40 santimetrelik sıkışmış bir taban yeterli kabul edilir. Pist dışında ise taş ve çalıların örtülmesi için belirgin biçimde daha fazlası gerekir. Kalınlık kadar örtünün sürekliliği de önemlidir.
Değişkendir. Düzenlenmiş ve suni karlama yapılan bir pistte gerçek kalınlık modelin tahmininin belirgin üzerinde olabilir; rüzgârın süpürdüğü açık sırtlarda ise altında kalabilir. Model, mutlak değerden çok eğilimi doğru anlatır.
Örtü tipik olarak şubat ve mart başında en kalın seviyesine ulaşır; aralık ayı örtünün kurulduğu, nisan ise üst kotlarda korunup alt kotlarda çekildiği dönemdir. Bu genel eğilimdir, tek tek sezonlar belirgin şekilde sapabilir.
Sabah pistin nasıl olacağı, dün geceki sıcaklıkta gizli. İki sayıya bakmak yeterli.
· 3 dk okuma süresi
Aynı gün, aynı kotta iki yamaçta çok farklı kar bulabilirsiniz. Farkı yaratan çoğu zaman rüzgârdır.
· 3 dk okuma süresi
Baharda aynı pist sabah sekizde ve öğlen birde iki farklı pisttir. Fark, saatte gizli.
· 3 dk okuma süresi
Yazıda cevabını bulamadığınız bir şey varsa yazın ya da arayın.